( متوفى بسال 486 هجرى ) در مصادر زبان عربى و شرح آن به فارسى « 1 » . ترجمهء الخطبة الغراء شيخ رئيس ابو على سينا در توحيد از ملك الحكماء ابو الفتح عمر بن ابراهيم خيّام نيشابورى ( متوفى در حدود 517 هجرى ) . كه آن را در 472 هجرى در اصفهان به خواهش بعضى از دوستان خود انجام داده است « 2 » . رسالهء علم كليّات از حكيم عمر خيّام كه آن را ظاهرا براى مؤيّد الملك

--> ( 1 ) - در كشف الظنون حاج خليفه ( چاپ جديد ج 2 ستون 1703 ) نام و نسب او بدين گونه ضبط شده است : ابو عبد اللّه محمد بن احمد « الحسين بن احمد » الزوزنى . ظاهرا قديمترين نسخهء اين تأليف در كتابخانهء آقاى احمد افشار شيرازى دبير محترم وزارت فرهنگ است . پس از كتاب المصادر زوزنى در لغت عربى به فارسى به ترتيب تاريخى كتاب الخلاص يا دستور اللغهء اديب ابو عبد اللّه حسين بن ابراهيم نطنزى ( متوفى بسال 499 ) است كه نسخه‌اى از آن ، مورخ بسال 545 ، در تصرف آقاى احمد افشار شيرازى است و پس از آن السامى فى الاسامى ميدانى ( متوفى بسال 518 ) سپس مقدمة الادب زمخشرى ( متوفى بسال 538 ) . ابو القاسم عيسى بن على بن عيسى بن داود بن جرّاح تأليفى داشته بنام كتاب فى اللغة الفارسية در فرهنگ زبان فارسى يا دستور آن ، رش : ابن النديم ، كتاب الفهرست ص 129 ؛ علامه تقىزاده ، هزارهء فردوسى ، ص 46 ح 3 ؛ مقالهء استاد عباس اقبال ، مجلهء شرق دورهء اول ص 101 - 103 . ابو القاسم عيسى در منطق و علوم قديم مبرّز بود پدر او على بن عيسى در ذو الحجة سال 334 هجرى وفات كرده ( الفهرست ص 129 ) پس پسرش ابو القاسم ظاهرا در اواسط قرن چهارم هجرى ميزيسته و كتاب خود را محققا پيش از 377 هجرى سال تأليف كتاب الفهرست ابن النديم فراهم آورده بوده است . ( 2 ) - رش : مجلهء شرق دورهء اول ص 449 - 459 و 470 و 482 و 660 ؛ آقاى دكتر يحيى مهدوى ، فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا ص 99 - 100 .